Na czym polega skaling poddziąsłowy i jak wygląda zabieg?
To dokładne oczyszczenie korzeni zębów z kamienia i biofilmu, znajdujących się poniżej linii dziąseł.
Skaling poddziąsłowy to odpowiedź na pytanie, na czym polega skaling w leczeniu chorób przyzębia. Celem jest usunięcie złogów ukrytych w kieszeniach dziąsłowych, które podtrzymują stan zapalny. Specjalista wprowadza cienkie końcówki pod dziąsło i rozbija kamień ultradźwiękami, a następnie wygładza powierzchnię korzenia narzędziami ręcznymi. Wygładzenie utrudnia ponowne odkładanie płytki. Zabieg wykonuje się etapami, zwykle w polu jednej lub kilku ćwiartek łuku zębowego. W razie potrzeby stosuje się płukanie antyseptyczne kieszeni oraz instruktaż higieny. Całość ma charakter niechirurgiczny i często stanowi pierwszy krok terapii periodontologicznej.
Kiedy skaling poddziąsłowy jest naprawdę konieczny?
Gdy kamień zalega pod dziąsłami i towarzyszą temu objawy stanu zapalnego lub kieszenie dziąsłowe.
Wskazują na to krwawienie podczas szczotkowania, obrzęk i zaczerwienienie dziąseł, nieświeży oddech, nawracające ropienie lub tkliwość. Dentysta może stwierdzić głębsze kieszenie sondą periodontologiczną oraz złogi na zdjęciu rentgenowskim. Skaling poddziąsłowy jest potrzebny także przed leczeniem ortodontycznym i protetycznym, po rozpoznaniu periodontitis, po porodzie przy nasilonych ciążowych zapaleniach dziąseł oraz u osób palących, u których złogi odkładają się szybciej. Często wykonuje się go po skalingu naddziąsłowym, w jednym planie higienizacji.
Jakie narzędzia stosuje się przy usuwaniu kamienia poddziąsłowego?
Najczęściej skaler ultradźwiękowy z cienkimi końcówkami oraz kirety periodontologiczne do wygładzania korzeni.
Skaler ultradźwiękowy rozbija i odkleja kamień drganiami o wysokiej częstotliwości w asyście chłodzenia wodnego. Końcówki perio są smukłe, co pozwala pracować głęboko, a jednocześnie delikatnie. Kirety ręczne służą do precyzyjnego doczyszczenia i wygładzenia powierzchni korzeni. Dodatkowo stosuje się płukanki antyseptyczne, irygację kieszeni i polirowanie powierzchni naddziąsłowych. W wybranych sytuacjach używa się proszków o niskiej ścieralności do usuwania biofilmu poddziąsłowego. Lasery bywają dodatkiem, lecz nie zastępują mechanicznego oczyszczenia.
Czy zabieg wymaga znieczulenia i jakie mogą być skutki uboczne?
Często wystarcza znieczulenie miejscowe, zwłaszcza przy głębszych kieszeniach i nadwrażliwości.
W gabinecie stosuje się żele znieczulające lub zastrzyki miejscowe. Dzięki temu zabieg zwykle jest komfortowy. Po skalingu poddziąsłowym możliwe są krótkotrwała nadwrażliwość na zimno, delikatne krwawienie, tkliwość dziąseł oraz uczucie „dłuższych” zębów, gdy obrzęk ustępuje. Objawy mijają w ciągu kilku dni. Pomagają pasty na nadwrażliwość, miękka szczoteczka i unikanie bardzo gorących oraz bardzo zimnych napojów tuż po zabiegu. Rzadko dochodzi do przejściowej bakteriemii. Osoby z określonymi schorzeniami wymagają dodatkowej oceny przed zabiegiem.
Jakie są przeciwwskazania do skalingu ultradźwiękowego?
Bezwzględnych jest niewiele, częściej mówimy o ostrożności i doborze metody do pacjenta.
Szczególnej oceny wymaga wszczepiony stymulator serca. W praktyce nowoczesne systemy są zwykle kompatybilne, ale decyzję podejmuje lekarz po zebraniu wywiadu i dokumentacji. Ostrożność dotyczy także ostrych infekcji dróg oddechowych, chorób zakaźnych przenoszonych drogą kropelkową, trudności w tolerowaniu aerozolu i ciężkiej astmy. W ciąży skaling jest możliwy, najlepiej w drugim trymestrze i po konsultacji. Przy implantach stosuje się odpowiednie końcówki i technikę, by nie uszkodzić powierzchni. Niewyrównane choroby przewlekłe wymagają wcześniejszej stabilizacji i planu postępowania.
Jak przygotować się do zabiegu i o co zapytać dentystę?
Najlepiej przyjść po posiłku, dokładnie umyć zęby i przekazać pełny wywiad zdrowotny.
Dla bezpieczeństwa warto poinformować o chorobach, lekach, alergiach, ciąży, urządzeniach medycznych oraz przebytych zabiegach. Przed wizytą nie ma potrzeby specjalnych diet. Po zabiegu dobrze zaplanować spokojny dzień na wdrożenie zaleceń higienicznych. Podczas konsultacji zapytaj:
Jak głębokie są kieszenie i jaki zakres oczyszczania jest potrzebny
Czy konieczne będzie znieczulenie i ile wizyt obejmuje plan
Jakie zalecenia higieniczne obowiązują po zabiegu
Czy wskazane są dodatkowe zabiegi, na przykład piaskowanie lub fluoryzacja
Kiedy odbędzie się kontrola i skaling podtrzymujący
Jak wygląda wycena indywidualna
Czy po skalingu warto wykonać piaskowanie i fluoryzację?
Tak, często to naturalne uzupełnienie zabiegu higienizacji.
Piaskowanie usuwa przebarwienia i miękki nalot z trudno dostępnych miejsc. Po skalingu pomaga doczyścić powierzchnie i wygładzić je wraz z polerowaniem. Fluoryzacja wzmacnia szkliwo i łagodzi nadwrażliwość po zabiegu. Po fluoryzacji przez około 30 minut nie należy jeść ani pić, by lakier mógł zadziałać. W efekcie zęby są czystsze, a ryzyko ponownego odkładania się kamienia maleje, jeśli utrzymasz dobrą higienę domową.
Kiedy warto umówić się na konsultację w sprawie kamienia poddziąsłowego?
Gdy zauważasz krwawienie, obrzęk lub nieświeży oddech, a także przed większym leczeniem w jamie ustnej.
Wczesna konsultacja pozwala dobrać właściwy zakres higienizacji i ustalić plan leczenia dziąseł. Dla wielu osób optymalny rytm profilaktyki to kontrola co 6 do 12 miesięcy, a w chorobach przyzębia częściej, zgodnie z zaleceniem. Szybka reakcja skraca czas terapii i zwiększa szanse na stabilizację stanu dziąseł. Po zabiegu kluczowe są regularne kontrole, prawidłowe szczotkowanie, oczyszczanie przestrzeni międzyzębowych i ewentualne użycie irygatora. Dzięki temu efekty skalingu utrzymują się dłużej.
Podsumowanie
Regularny skaling poddziąsłowy to inwestycja w zdrowe dziąsła i stabilne zęby. Daje szansę zatrzymać stan zapalny bez chirurgii i ułatwia codzienną higienę. Jeśli masz wątpliwości, krwawienie lub nadwrażliwość, nie odkładaj rozmowy ze specjalistą. Świadoma decyzja i dobry plan leczenia to mniejszy stres i lepsze rokowanie.
Umów konsultację w sprawie skalingu poddziąsłowego i zaplanuj indywidualny plan higienizacji.
